ŻYCIE POZAGROBOWE
W każdej kolekcji egipskich posągów i malowideł można zauważyć, jak zmieniała się moda w ubraniach i fryzurach. W związku z przybyciem do następnego świata, gdzie chcieli zrobić dobre wrażenie i zademonstrować jakość życia pozagrobowego, którym chcieli się cieszyć, mężczyźni i kobiety zdecydowali się na portretowanie siebie w swoich najlepszych ubraniach z włosami, a raczej perukami, ułożonymi w najnowszych modnych fasonach. Ogólnie kobiety noszą włosy długie, a mężczyźni krótkie. Egipcjanie uważali dłuższe włosy za symbol piękna i atrakcyjności.
TRÓJDZIELNA PERUKA
Najprostsza egipska kobieca fryzura nosi teraz nazwę trójdzielnej lub trzyczęściowej peruki. W tym celu długie włosy zostały rozdzielone centralnie i zebrane w trzy sekcje, jedną zwisającą z tyłu, a drugą schowaną za uszami, aby spoczywać na ramionach do przodu. Był to styl noszony zarówno przez bóstwa męskie, jak i żeńskie, i był to tradycyjna fryzura dla kobiet wszystkich klas, jak pokazują hieroglify oznaczające „kobietę” lub „boginię” i „królową”.
W całym grobie królowa Nefertari, żona Ramzesa II, nosi trójdzielną perukę pod królewską koroną, ale w innych miejscach, takich jak świątynia Abu Simbel, gdzie jest pokazana jako błogosławiona przez boginie Hathor i Izydę, nosi mniej formalną krótką perukę.
,,PELERYNA”
Panie z wyższych sfer, które stać było na zatrudnienie wyspecjalizowanych fryzjerów i perukarzy, miały więcej okazji do noszenia wyszukanych i ozdobnych stylizacji niż zwykłe wieśniaczki. Najpopularniejszym długim stylem dla modnej kobiety w każdym okresie była „peleryna” z włosów o tej samej długości i zakrywająca uszy. Górna warstwa włosów była zapleciona w wiele cienkich warkoczy, których końce były skręcone lub zawiązane, tworząc dolną grzywkę, a twarz otaczały fantazyjne loki lub grubsze warkocze. Kobiety dodatkowo ozdabiały włosy, nawlekając je koralikami i innymi ozdobami, spinając je wstążkami i klamrami oraz zwieńczając opaskami lub diademami. Niektóre z gości płci żeńskiej na uczcie pogrzebowej Nebamuna i bawiący je muzycy nosili włosy w skomplikowane układy warkoczy, niektóre zwinięte na czubek głowy i przytrzymane opaską w kwiaty. Niektóre fryzury, takie jak te przedstawione na pokrywach trumien, maskach pogrzebowych i posągach, są zbyt obszerne, aby nadawały się do codziennego noszenia i byłyby wyjątkowo niewygodne w gorącym klimacie Egiptu, więc najprawdopodobniej były perukami.
PERUKI NA RÓŻNE OKAZJE
Zarówno mężczyźni, jak i kobiety nosili peruki na formalne okazje, takie jak przyjęcia i festiwale. Najlepsze peruki były robione z ludzkich włosów, chociaż tańsze peruki można było zrobić z włókien zwierzęcych i roślinnych. Przykład formalnej peruki pochodzi z grobowca Kha i Merit i można ją teraz zobaczyć w Muzeum Egipskim w Turynie. Kolejny w British Museum ma formę czapki z loków nad rzędami dłuższych warkoczy. Znane są przykłady naturalnego przedłużania włosów wplecionych we własne włosy kobiety, aby dodać im grubości i długości. Musimy pamiętać, że fryzury pokazane na posągach i wizerunkach grobów reprezentują doskonałość, której w rzeczywistości prawdopodobnie nigdy nie osiągnęli nawet najbardziej zręczni perukarze.
MODNE FRYZURY
Malowidła od Starego Państwa po okres ptolemejski pokazują, że kobiety również często wybierały krótkie włosy, na przykład z lokami na całej powierzchni lub warstwami uformowanymi. W okresie amarneńskim, kiedy modne były krótsze fryzury kobiece, starsze panie nadal preferowały dłuższe fryzury ze wstążką lub sznurkiem, które były luźno zbierane z tyłu. Był to styl wybrany m.in. przez Ti, żonę króla Aja i Maię, pielęgniarkę Tutanchamona, i często był noszony przez żałobniczki na pogrzebie.
Wariantem trójdzielnego stylu była peruka Hathor, w której włosy były uformowane w dwa ciężkie warkocze zakończone grubymi lokami. Te wisiały na ramionach, tworząc coś w rodzaju odwrócenia zakrzywionych rogów krowy, które tworzyły koronę bogini Hathor. Ten styl był czasami noszony przez kapłanki odprawiające pewne rytuały religijne, w tym niektóre księżniczki, które nosiły tytuł Boskiej Żony Amona.
FRYZURY DZIECI
Młodzi chłopcy i dziewczęta zwykle nosili głowy krótko przycięte lub ogolone z pojedynczym warkoczem za jednym uchem. Wnuki Anherkhau, pokazane w jego grobowcu w Deir el-Medina, miały bardzo fantazyjne fryzury z ogolonymi paskami wokół dwóch lub więcej warkoczy. W miarę dorastania dzieci pozwalały im rosnąć dłużej, a starsze dziewczynki wiązały je z powrotem w warkocz, często z zawieszonym na końcu amuletem lub talizmanem. Jeden taki amulet w kształcie rybiej postaci występuje w opowieści o królu Chufu i magach, gdzie dziewczyna zgubiła go za burtą łodzi, a mag króla rzucił zaklęcie, aby rozdzielić wody jeziora, aby go dla niej znaleźć . Księżniczki pokazane w Grobowcu Kheruefa, zarządcy domu królowej Ti, mają włosy ułożone w pejs, który stał się cechą charakterystyczną królewskich dzieci. Wyszukany pejs z fantazyjnym warkoczem i ozdobnym klipsem, noszony na krótkiej fryzurze znanej jako nubijski bob, był charakterystyczną fryzurą królewskich dam w Amarnie. Wiele dzieci Ramzesa II, zarówno synowie, jak i córki, nosiło wersje stylu pejsowego daleko poza dzieciństwo. Księżniczki nosiły go długo, a ozdabiały włosy wstążkami i piórami.
FRYZURY W PÓŹNYM OKRESIE
Krótsze fryzury stały się popularne podczas XXV dynastii, kiedy Egipt był rządzony przez nubijskich faraonów. Kuszyckie panie królewskie wyznaczyły modę na krótkie, kręcone włosy, które imitowano w perukach dla kobiet szlacheckich. Od okresu ptolemejskiego fryzury kobiet były bardziej typowo greckie lub rzymskie. Przez wieki egipskie kobiety kopiowały style noszone przez rodzinę królewską.
Ten artykuł został opublikowany w styczniu / lutym 2021 roku w magazynie Ancient Egypt: Hilary Wilson ,,Damskie fryzury”.
