Egipt fascynuje od pokoleń. Nie tylko Egipcjan. Historia starożytnego Egiptu skradła serca całego świata. I cały świat coś skradł dla siebie ze starożytnego Egiptu. Tak można w zasadzie podsumować wyposażenie muzeów od Ameryki po Europę, a może i jeszcze dalej.
Co fascynuje nas tak bardzo? Co powoduje, że powstała taka nauka jak egiptologia? Jaki ma wpływ na nasze życie tu i teraz, po wielu tysiącach lat? Żeby znaleźć odpowiedzi na te pytania, należy przyjrzeć się kulturze, ludziom, architekturze, wierzeniom i stylowi życia mieszkańców tego afrykańskiego kraju. No to do dzieła!
Od ogółu do szczegółu, czyli chcę najpierw nakreślić ramy historii i kultury Egiptu, aby w kolejnych wpisach prezentować Wam bardziej szczegółowe informacje i ciekawostki.
Gdzie leży Egipt, łatwo znaleźć na mapie współczesnego świata. Mapa ta niewiele różni się od mapy sprzed tysięcy lat. Gdzie leży Polska, każdy pokaże na mapie. Ale gdzie leżała tysiące lat temu? Aaa, nie było Polski? No tak….
Przez cały Egipt płynie rzeka Nil. Przez całą Polskę płynie rzeka Wisła. Egipt był darem Nilu, ale czy Polska jest darem Wisły? Każdy wie, że nie.
Ale dość tych porównań.
Na czele państwa stał król, władca zwany faraonem. Tron był dziedziczony i przechodził z ojca na syna, choć znamy przypadki kilku kobiet na egipskim tronie- ale to raczej wyjątki, potwierdzające regułę. Przyjęto podział na 31 dynastii, co jest liczbą ogromną biorąc pod uwagę, iż w Polsce znamy tylko dynastie Piastów i Jagiellonów. Należy jednak pamiętać, iż jest to podział umowny zaproponowany przez egipskiego kapłana Manetona w III wieku p.n.e., a podział na dynastie nie był wcześniej znany Egipcjanom.
Faraon był władcą absolutnym, rządził państwem, władał armią, tworzył prawo i był najwyższym kapłanem. Na głowie nosił dwie korony: Dolnego i Górnego Egiptu.
Dolny Egipt to delta Nilu, Górny Egipt to obszar na południe od delty Nilu. Uważa się, Egipt został zjednoczony i scalony w jedno państwo przez faraona Narmera (lub Menesa).
Egipt na ustach Europy pojawił się po wyprawie Napoleona, który tknięty jakimś nieziemskim przeczuciem z wojskowej ekspedycji postanowił zrobić także ekspedycję naukową. Gdyby potrafił przewidzieć skutki swojej decyzji- postawiłby sobie za życia pomnik. Pokłosiem tej wyprawy było odczytanie hieroglifów, odkopanie spod piasków pustyni niezliczonych zabytków, otwarcie muzeów na całym świecie czy powstanie nowej dziedziny nauki- egiptologii.
Pismo Egipcjan to święte znaki zwane potocznie hieroglifami. Zapisywano tylko spółgłoski, więc oryginalne brzmienie wyrazów, a w szczególności nazw własnych nie jest nam znane. Wyrazy zapisywano w zależności od potrzeb- od prawej do lewej lub odwrotnie, z dołu do góry i odwrotnie. Hieroglify to tylko jeden rodzaj pisma egipskiego, stosowany głównie w grobowcach.
Historię Egiptu dzielimy umownie na okresy: Starego, Średniego i Nowego Państwa. To okresy stabilizacji, rozwoju i dobrobytu. Pomiędzy tymi okresami są tzw. I,II i III Okres Przejściowy, kiedy to następowały zawirowania, walki i zamieszki. Wyróżniamy też Okres Późny. Nie chcę zasypywać Was teraz szczegółami, chcę tylko nakreślić podstawowe hasła.
Piramidy w Egipcie są tak wielkimi i skomplikowanymi technicznie budowlami, iż przyjęło się uważać nawet, że zostały zbudowane przez kosmitów, lub z pomocą przybyszów z innych planet.
Egipcjanie wierzyli w życie pozagrobowe, więc mumifikowali swoich bliskich zmarłych. Wierzyli, iż zachowanie ciała po śmierci gwarantuje życie wieczne. Budowali więc piramidy bądź grobowce, wyposażając je we wszystkie dobra, o jakich tylko dusza ludzka mogła pomarzyć w zaświatach- złoto, meble, kosmetyki, chleb, owoce, warzywa i mięso. Broń , ubrania, biżuteria a nawet łodzie. Wyposażenie grobowców urosło do legendy, a poszukiwanie skarbów stało się intratnym zajęciem wielu archeologów- amatorów.
Najsłynniejszym i najbardziej spektakularnym odkryciem archeologicznym w Egipcie i na całym świecie było znalezienie i otwarcie nienaruszonego grobowca faraona. Rok 1922, Howard Carter i Lord Carnarvon, grób Tutanchamona. Nawet nie zacznę opisywać tych tysięcy znalezionych przedmiotów, które miały służyć królowi w zaświatach. Przyjdzie na to pora.
To tyle by zacząć. Dla miłośników Egiptu to na pewno o wiele za mało, za ogólnie, lakonicznie. Ale Ci, którzy jeszcze niewiele wiedzą, mają ogólną wiedzę i bazę by zacząć badać Egipt na własną rękę. Dla jednych i drugich- będę pisać o tym, co wydaje się interesujące, a co pozwoli odpowiedzieć na postawione na wstępie pytania. Miłej lektury!
…cdn…
Skomentuj